Tiếng gõ bàn dồn dập của A Vĩ phá tan sự tĩnh lặng bên bờ vịnh Victoria lúc nửa đêm.
Gió từ mặt nước phả vào quán trà nhỏ ở khu T尖 (Tsim Sha Tsui) mang theo cái lạnh se sắt của đợt gió mùa muộn. Trước mặt A Vĩ, chiếc phong bì da đựng bản kế hoạch khởi nghiệp đã mở sẵn, mép giấy quăn queo vì bị lật đi lật lại không biết bao nhiêu lần. Bên cạnh là chiếc thẻ nhân viên ngân hàng đầu tư treo lủng lẳng trên quai ba lô. Một vị trí phó giám đốc rủi ro mà bao người ở xứ Cảng Thơm này thèm muốn, đổi lại là những đêm rời văn phòng lúc hai giờ sáng, dạ dày quặn thắt và những viên thuốc giảm đau uống khan không cần nước.
"Em nộp đơn rồi Cổ huynh. Thứ Hai tới họ sẽ duyệt."
A Vĩ nói, giọng khàn đặc. Cậu ấy bưng chén trà Long Tỉnh đã nguội ngắt lên uống cạn một hơi như uống rượu phạt.
Tôi không vội can. Ba năm nay, cứ mỗi lần chỉ số chứng khoán lao dốc hay một đợt tái cơ cấu nhân sự ập đến, A Vĩ lại nhắn tin lúc nửa đêm. Cậu ấy có thói quen hễ căng thẳng tột độ là nhai nát đầu lọc thuốc lá, rồi mở điện thoại lướt xem giá thuê mặt bằng ở khu Vịnh Đồng La (Causeway Bay). Lần này, cậu gom hết tiền tiết kiệm, vay thêm một khoản tín chấp để mở chuỗi cà phê rang xay thủ công. Một giấc mơ sạch sẽ, tự do, thoát khỏi những bảng tính Excel vô hồn. Cậu tin rằng chỉ cần mình đủ liều lĩnh, cánh cửa mới sẽ mở ra.
Tôi trải lá số của A Vĩ trên màn hình máy tính bảng, ngón tay dừng lại ở cung Quan Lộc và đại vận mười năm mà cậu vừa bước qua được hai năm.
Khi ngọn lửa cạn dầu
Người đời thường nghĩ, muốn biết khi nào nên bung ra làm chủ thì cứ nhìn vào những sao quyền lực hay tài lộc. Thấy có Hóa Lộc, Hóa Quyền hay Vũ Khúc là đinh ninh thời tới cản không kịp. Nhưng cổ pháp luận mệnh không chỉ nhìn vào cái vỏ của các vì sao, mà nhìn vào cái gốc sinh dưỡng của chúng — đó là vòng Tràng Sinh. Nó mô tả nhịp thở của tự nhiên: sinh ra, lớn lên, đạt đỉnh, rồi suy tàn và chôn vùi.
Đại vận ba mươi lăm tuổi này của A Vĩ vừa trượt khỏi giai đoạn Đế Vượng — đỉnh cao của khí thế — để bước vào đất Suy và Bệnh.
Nhiều người nghe chữ "Suy", chữ "Bệnh" liền sợ hãi nghĩ đến bệnh tật hay khánh kiệt. Thực chất, trong thuật số, đây là giai đoạn nội lực bắt đầu hụt hơi. Như một vận động viên vừa chạy hết tốc lực qua vạch đích mười cây số, cơ bắp đã rệu rã, tim đập dồn nhưng vẫn cố lao vào một trận đấu quyền anh.
Cung Quan Lộc của A Vĩ trong đại vận này rơi vào thế Mộ. Mộ là cái túi, là sự chôn giấu, là đất phủ lên mầm cây. Nếu cung đó có những yếu tố tốt đẹp, thì cái tốt ấy đang bị một lớp đất dày che lấp, nội lực chưa đủ mạnh để đội đất ngoi lên. Còn nếu có điềm xấu, Mộ lại như bức tường ngăn bớt tai họa phát tiết ra ngoài.
"Cậu tưởng mình đang thiếu tự do," tôi nhìn thẳng vào mắt A Vĩ, "nhưng thực chất cậu đang thiếu sinh khí. Cái ghế ngân hàng làm cậu kiệt quệ, nhưng chính cái khung rỗng của nó lại đang là cái lồng bảo vệ cậu trước gió bão bên ngoài."
Người ta thường nhầm lẫn giữa sự ngột ngạt của một giai đoạn tích lũy với sự thôi thúc của việc đổi đời. Khi khí vận đang ở đất Mộ mà cố tình xới tung lên, thứ bung ra không phải là tài lộc, mà là sự rạn nứt của chính gốc rễ.
A Vĩ sững lại, ngón tay đang gõ dồn dập bỗng dừng hẳn trên mặt bàn gỗ.
Cái bẫy của sự vùng vẫy
Trong mắt A Vĩ, việc ở lại ngân hàng lúc này là biểu hiện của sự hèn nhát, của một kẻ đầu hàng vùng an toàn. Cậu nghĩ mình đang yếu thế vì không dám bước ra ngoài.
Nhưng mệnh lý lại chỉ ra một sự thật ngược lại: Chính sự ổn định nhàm chán mà cậu đang căm ghét lại là điểm tựa duy nhất giữ cho lá số của cậu không bị sụp đổ.
Cung Mệnh của A Vĩ có Thiên Đồng tọa thủ — một ngôi sao của sự thích nghi, hưởng thụ và dung dưỡng tinh thần, nhưng lại rất sợ những đòn đánh trực diện từ thương trường khốc liệt nếu không có cát tinh nâng đỡ. Trong đại vận đang ở đất Tuyệt, nếu cậu cố tình kích hoạt cung Tài Bạch bằng việc đổ vốn liều lĩnh, nó giống như việc thắp một ngọn đèn dầu le lói giữa cơn giông ngoài vịnh. Càng cố vặn tim đèn cho sáng to, dầu càng cạn nhanh và gió thổi tắt ngấm chỉ trong một cái chớp mắt.
Cổ nhân có câu "Tuyệt xứ phùng sinh" — ở vào chỗ cùng tuyệt thì mầm sống mới nảy sinh. Nhưng để "phùng sinh", người ta phải giữ cho mình trạng thái tĩnh lặng tuyệt đối để chờ một nguồn sinh khí mới tới tiếp dẫn. Đằng này, A Vĩ muốn dùng sự nóng vội, dùng hành động bộc phát để phá vỡ thế bế tắc. Đó không phải là tìm đường sống, mà là tự tay vùi mình sâu hơn vào huyệt mộ.
"Nếu em lùi lại, người ta sẽ bảo em sợ hãi," A Vĩ cúi đầu, giọng chùng xuống.
"Biết dừng lại khi trời sắp tối không phải là sợ bóng đêm, mà là tôn trọng quy luật ngày tàn," tôi đáp. "Lá số của cậu ba năm tới cần thời gian dưỡng khí. Cậu đang ở chu kỳ tích lũy ngầm, giống như rễ cây đâm sâu vào lòng đất mùa đông. Mọi sự cựa quậy trổ hoa lúc này đều sẽ bị sương muối làm cho thối rữa."
Cái A Vĩ cần làm không phải là nộp một lá đơn từ chức trong men say của sự tự do ảo ảnh, mà là học cách "dùng tĩnh chế động". Thay vì làm việc mười sáu tiếng để chứng tỏ bản thân với ban điều hành, cậu cần rút về đúng giới hạn trách nhiệm của mình, chấp nhận một vài đánh giá bình thường từ cấp trên, dành năng lượng còn lại để ngủ đủ giấc và học sâu về tài chính vi mô — thứ mà cậu định dùng cho quán cà phê sau này.
Trở về trật tự của đời người
Chúng tôi rời quán trà khi kim đồng hồ chỉ ba giờ sáng. Đèn trên những tòa cao ốc bên đảo Hồng Kông đã tắt gần hết, chỉ còn lại những vệt sáng leo lét soi bóng xuống làn nước thẫm màu.
A Vĩ cầm lấy chiếc phong bì kế hoạch trên bàn, nhưng lần này cậu không nhét vội vào ba lô nữa. Cậu gấp mép nó lại cẩn thận, rồi lấy chiếc thẻ nhân viên đeo lại vào cổ áo.
Thứ Hai đó, lá đơn từ chức không được nộp đi.
A Vĩ nhắn cho tôi một bức ảnh chụp góc bàn làm việc quen thuộc tại phố Queen’s Road Central, kèm một dòng ngắn: "Hôm nay em đã từ chối một dự án vượt quá sức mình. Cảm giác bị sếp phê bình nhẹ một câu hóa ra dễ thở hơn nhiều so với việc phải thức trắng đêm lo trả tiền mặt bằng."
Nhiều người tìm đến Tử Vi như một công cụ dự đoán tương lai để tìm kiếm cơ hội làm giàu nhanh chóng, hoặc để tìm một lý do biện minh cho sự liều mạng của mình. Nhưng giá trị đích thực của thuật số nằm ở việc giúp con người nhận diện đúng mùa màng của đời mình. Có mùa gieo hạt, có mùa gặt hái, và chắc chắn phải có mùa để đất nghỉ ngơi. Cố ép một mảnh đất khô cằn trổ bông giữa mùa đông không phải là dũng cảm, đó là sự vô minh trước quy luật tạo hóa.
Nếu tuần này bạn cũng đang đứng ngồi không yên với ý nghĩ muốn đập bỏ tất cả để làm lại từ đầu: Đừng vội viết đơn xin nghỉ việc hay ký vào bất kỳ hợp đồng thuê mặt bằng nào. Hãy dành đúng một buổi tối, tắt điện thoại, liệt kê ra ba thứ mà công việc nhàm chán hiện tại đang âm thầm chu cấp cho bạn — từ tiền bảo hiểm y tế, một khoản thu nhập đều đặn ngày cuối tháng, cho đến một chiếc vỏ bọc an toàn để bạn thở.
Khi nhìn rõ những chiếc phao cứu sinh vô hình ấy, bạn mới biết mình có thực sự đủ sức bơi ra biển lớn hay chưa.
Mỗi ngã rẽ cuộc đời không nằm ở sự liều lĩnh, mà ở sự thấu triệt chu kỳ thịnh suy của chính mình.
Cổ Nguyệt