Bà mẹ Hồng Kông ném lá số cô dâu tương lai xuống bàn trà ở Thượng Hải, mặt tái nhợt vì thấy đủ Đào Hồng Hình Riêu.

Chiếc tách sứ Cảnh Đức Trấn khẽ nảy lên, nước trà Long Tỉnh sánh ra chiếc khăn trải bàn màu lam nhạt. Người phụ nữ ấy là bà Lý, chủ một chuỗi bán lẻ trang sức có tiếng ở khu Vịnh Cửu Long. Đôi bàn tay đeo nhẫn ngọc phỉ thúy của bà khẽ run, ánh mắt găm chặt vào tờ giấy đỏ in bát tự chi chít những ô vuông.

Đối diện bà, Kelvin – cậu con trai độc nhất vừa tốt nghiệp thạc sĩ kiến trúc ở London về – chỉ biết cúi đầu, hai bàn tay đan chặt vào nhau đặt dưới gối. Cậu không dám nhìn mẹ, chỉ thỉnh thoảng liếc sang tôi như cầu cứu.

"Thầy xem giùm tôi," giọng bà Lý the thé, pha chút sắc lạnh của người đàn bà quen thương trường: "Con bé này sinh quán Tô Châu, làm nghề phục dựng cổ vật ở viện bảo tàng. Tưởng đâu gia giáo nề nếp, ai ngờ Mệnh thân ôm trọn Đào Hoa, Hồng Loan, lại thêm Thiên Hình, Thiên Riêu. Sách vở xưa nay rành rành, đàn bà dính bộ này không lăng loàn trắc nết thì cũng bạc mệnh khắc phu. Nhà họ Lý chúng tôi ba đời thanh bạch, quyết không rước thứ dâm tinh này vào cửa!"

Bà nói một hơi, ngực phập phồng sau lớp áo sườn xám gấm thêu. Kelvin thì thào, giọng nghẹn lại: "Mẹ, Nhược Lan không phải người như vậy. Hai năm nay cô ấy đi làm xong là về thẳng xưởng, có khi thức trắng đêm dán từng mảnh gốm vỡ..."

"Mày thì biết cái gì!" Bà Lý gắt, đập mạnh chiếc quạt xếp xuống mặt bàn. "Lòng người hiểm sâu, số mệnh mới là cái gương chiếu yêu!"

Không khí trong gian phòng trà cổ kính ven bờ sông Hoàng Phố bỗng chốc đông cứng lại. Mùi trầm hương thoang thoảng không xua nổi sự ngột ngạt của định kiến môn đăng hộ đối đang đè nặng lên đôi vai của chàng trai trẻ.

Cơn sốc môn đăng hộ đối

Thực ra, tôi rất hiểu nỗi sợ của bà Lý. Người Hồng Kông trọng phong thủy, tin số mệnh đến mức cực đoan. Khi thấy con trai đòi cưới một cô gái không tài sản, không gia thế, lại mang lá số hội tụ những phụ tinh vốn bị gắn mác phong lưu, bà liền quy chụp ngay rằng con mình bị "bỏ bùa" bởi nhan sắc quyến rũ.

Bà Lý sợ nhất là thói trăng hoa, sợ cơ nghiệp cả đời bà chắt bóp sẽ rơi vào tay một người đàn bà lẳng lơ, đứng núi này trông núi nọ. Cái định kiến "Đào Riêu số gái ai màng" ăn sâu vào tiềm thức người đời, biến những ký tự trên tờ giấy thành bản án đạo đức đanh thép.

Tôi không vội tranh cãi về sách vở. Nhấp một ngụm trà nguội, tôi đẩy tờ giấy lại gần mình, nhìn kỹ từng cung số rồi quay sang hỏi Kelvin:

"Nhược Lan nhà cậu, có phải mỗi lần hai đứa giận nhau là cô ấy khóa máy, im lặng tuyệt đối suốt ba ngày không một lời giải thích? Nhưng khi cậu ốm, dù đêm hôm mưa gió, cô ấy chỉ lẳng lặng nấu cháo mang sang treo ở cửa rồi về, nhất quyết không vào phòng?"

Kelvin ngẩng phắt đầu dậy, mắt tròn xoe: "Đúng... đúng y như vậy thưa thầy. Sao thầy biết?"

Bà Lý cũng khựng lại một nhịp, chiếc quạt trên tay ngừng phe phẩy.

"Đấy là tính nết của người ta," tôi chậm rãi nói. "Cái nết ấy nằm ngay trong lá số này, nhưng bà lại đang đọc nó bằng nỗi sợ của chính mình."

Đào Hồng đâu phải tội đồ

Tôi trỏ ngón tay vào cung Mệnh của cô gái Tô Châu, nơi có sao Đào Hoa và Hồng Loan ngự trị:

"Bà Lý này, người xưa gọi Đào Hoa, Hồng Loan là nhóm sao tình duyên, nhưng bản chất cốt tủy của chúng là sự mẫn cảm và khiếu thẩm mỹ bẩm sinh. Một người phụ nữ không có Đào Hồng trong lá số thì tâm hồn khô như ngói, mắt nhìn cái đẹp rất vụng về, làm sao có thể tỉ mẩn ngồi cả tuần lễ để phục chế một bức tranh lụa thời Minh?"

Đào Hoa ở đây ngộ cùng Văn Tinh, lại nằm ở thế đất thanh cao, đó không phải là thứ nhan sắc mời gọi ngoài đầu đường xó chợ. Đó là vẻ đẹp của khí chất nghệ thuật, thứ duyên ngầm khiến người đối diện cảm thấy dễ chịu, muốn che chở chứ không phải tà niệm xác thịt.

Người đời cứ thấy chữ "Đào" là nghĩ ngay đến trăng hoa, thấy chữ "Riêu" là phán ngay chuyện dâm đãng. Nhưng họ quên mất rằng, hoa nở thì thơm, ong bướm bay đến là chuyện của tạo hóa. Còn việc hoa có giữ được mình trước gió bão hay không, lại phụ thuộc vào những vì sao đồng hành cùng nó.

Nhan sắc trời cho là cái duyên, nhưng tâm tính giữ mình lại là cái định lực. Thấy bóng hoa nở mà vội chê lẳng lơ, ấy là cái cạn cạn của người xem số.

Lưỡi dao Thiên Hình

Tôi lại chỉ vào sao Thiên Hình nằm sừng sững bên cạnh Thiên Riêu ở cung Mệnh:

"Bà sợ nhất sao Thiên Riêu vì cho rằng nó mang tính buông thả, tà dâm. Nhưng bà có thấy con dao Thiên Hình đang gác ngay bên cạnh không?"

Bà Lý nhíu mày: "Thiên Hình chẳng phải là tù tội, đao kiếm, mổ xẻ sao?"

"Với kẻ hạ cách, nó là tù ngục. Nhưng với người có học thức, sao Thiên Hình chính là lưỡi dao kỷ luật của một tu sĩ," tôi giải thích.

Cái hay tuyệt đối của lá số này nằm ở sự kiềm tỏa lẫn nhau. Thiên Riêu mang lại trực giác sắc bén, sự lãng mạn và tâm hồn bay bổng của người nghệ sĩ. Nhưng Thiên Hình lại là người lính gác nghiêm khắc nhất. Khi hai sao này đi cùng nhau tại bản Mệnh, Thiên Hình lập tức 'khóa' cái lơi lả của Thiên Riêu lại, biến dục tính thành sự khổ hạnh trong công việc, biến sự đa tình thành lòng say mê nghệ thuật thuần khiết.

Chính vì có bộ sao này, cô ấy mới chọn nghề phục chế cổ vật – công việc đòi hỏi dùng dao khắc, kính lúp, ngồi yên một chỗ như thiền định hàng giờ liền.

Và đây là điều mà bà Lý không bao giờ ngờ tới: Chính sự khắt khe đến mức cố chấp của cô gái mà bà chê là 'lăng loàn', lại là thứ cứu vãn tính cách cả thèm chóng chán của con trai bà.

Kelvin mang Mệnh ôm trọn sao Tham Lang, tính tình hào sảng nhưng nông nổi, làm gì cũng chỉ được ba phút nhiệt tình. Cậu cần một người vợ có kỷ luật sắt thép như một đường ray, để giữ cho đoàn tàu cảm xúc của cậu không bị trật bánh. Lưỡi dao Thiên Hình của Nhược Lan không chĩa vào mẹ con bà, mà chĩa vào chính bản thân cô ấy để giữ một đời trong sạch.

Sự thật sau định kiến

Căn phòng trà lại rơi vào im lặng, nhưng không còn sự ngột ngạt căng thẳng như trước. Chỉ còn tiếng nước sôi reo tí tách trên bếp lò than củi.

Bà Lý nhìn trân trân vào tờ giấy số mệnh đã bắt đầu phẳng phiu trở lại trên bàn. Những nếp nhăn nơi khóe mắt bà giãn ra. Là một thương nhân sắc sảo, bà lập tức hiểu ra logic của vấn đề. Bà từng điều tra Nhược Lan, biết cô gái sống khép kín, tài khoản ngân hàng chỉ dùng để mua sách cổ và dụng cụ vẽ, tuyệt nhiên không có cảnh tiệc tùng xa hoa hay đàn đúm bạn bè.

Thực tế hiển hiện trước mắt bà bấy lâu nay, nhưng chỉ vì vài câu khẩu quyết trôi nổi trên miệng những thầy bói dạo, bà đã suýt nữa tự tay phá nát hạnh phúc của con trai mình.

Bà Lý thở dài một tiếng thật khẽ, chiếc nhẫn ngọc cọ vào thành chén kêu lách cách. Bà không xin lỗi, người thế hệ bà ít khi nhận sai trước mặt con cái. Nhưng bà đưa tay nhặt lá số lên, gấp lại cẩn thận rồi bỏ vào chiếc túi xách Hermès.

"Chủ nhật này," bà nói, mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, "bảo con bé Nhược Lan đến nhà nấu một bữa cơm Tô Châu. Mẹ muốn xem tay nghề phục dựng đồ cổ của nó tỉ mỉ đến mức nào."

Kelvin giật mình, rồi mặt cậu bừng sáng, vội vã gật đầu lia lịa.

Tôi rời quán trà Thượng Hải khi trời đã sẩm tối. Gió từ bờ sông Hoàng Phố thổi thốc vào mặt, lạnh buốt nhưng mang theo sự khoáng đạt của đất trời phương Bắc.

Đi qua những ngọn đèn neon rực rỡ soi bóng xuống mặt nước bến Thượng Hải, tôi bỗng nghiệm ra rằng: Những vì sao trên trời vốn dĩ vô can, chúng chỉ là những rung động tự nhiên của vũ trụ gieo vào khoảnh khắc một con người cất tiếng khóc chào đời. Chính những định kiến hẹp hòi, sự sợ hãi và thói áp đặt của người đời mới là lưỡi kéo sắc lạnh nhất, nhẫn tâm cắt đứt những mối duyên lành vừa chớm nở.

Nếu trong tuần này, bạn chuẩn bị đánh giá một ai đó – dù là đối tác mới, một người bạn vừa quen, hay người yêu của con cái mình: Hãy khoan vội dán nhãn họ qua vẻ bề ngoài hay những lời đồn thổi vụn vặt. Hãy tự tay viết ra giấy ba việc cụ thể mà họ đã LÀM trong tuần qua, rồi nhìn vào đó mà phán xét. Đời người, xem việc họ làm thật hơn vạn lời đồn đoán.

Thanh Hư