Đêm ở Đài Bắc, câu hỏi của ông Trần

Đêm đó ở Đài Bắc, ông Trần gõ nhẹ lên mặt bàn, hỏi tôi: "Elvis Phương hát hay vậy, sao cả đời lận đận?"

Phòng trà nhỏ ở Da'an, ánh đèn vàng ệch như mật ong cũ. Ông Trần là người Hoa gốc Sài Gòn, sang Đài Loan từ năm 1979, mở tiệm sửa đồng hồ gần chợ Shida đã mấy chục năm. Ông không nói nhiều, nhưng tủ nhạc ông chọn thì nói thay ông — toàn băng cối thời Việt Nam Cộng Hòa, giọng Thái Thanh, Khánh Ly, và Elvis Phương.

Đêm đó ông vừa lật đi lật lại một cuộn băng cũ, nắp hộp đã ố vàng, chữ viết tay đã nhạt. Giọng Elvis Phương trong bài Người Tình Và Quê Hương rót ra từ cái loa cũ kỹ, vẫn còn nguyên cái gì đó khiến người nghe phải ngồi im.

"Hay đến vậy mà cả đời ông ấy chật vật," ông Trần lặp lại, lần này không hỏi nữa, như nói với chính mình.

Tôi không trả lời ngay. Tôi nhìn vào ly trà đang nguội trên tay mình.

Lá số — dòng chảy của một mệnh phức tạp

Elvis Phương tên thật là Phạm Ngọc Phương, sinh năm Giáp Thân, ngày 19 tháng Chạp, giờ Sửu. Thủy Mệnh, Thủy Nhị Cục, Dương Nam.

Mệnh lập tại cung Tý, chính tinh thủ Mệnh là Thất Sát. Đây là điểm cốt lõi của cả lá số.

Thất Sát thuộc Kim, cư Tý được tương sinh bởi Thủy Mệnh — nghe có vẻ thuận. Nhưng có một điều người ta hay bỏ qua khi nhìn Thất Sát: ngôi sao này không phát tinh lực đầy đủ ở tiền vận. Nó cần thời gian. Cần va chạm. Cần bị mài đến khi sáng.

Tiền vận của Elvis Phương là một chuỗi những cái giá phải trả trước khi được nhận lại.

Ông Trần hỏi sao lận đận, nhưng thực ra câu hỏi đúng hơn là: lận đận ở mặt nào? Vì lá số này không thiếu danh. Cung Mệnh có đủ Sinh, Vượng, Khoa, Quyền, Long, Hổ, Cái — đó là bộ cờ của người được trời đưa lên sân khấu. Chưa kể Thanh Long cư Thìn hội Long Trì chiếu Mệnh, một cấu hình mà người trong giới mệnh lý thường gọi là hình tướng thuộc về ánh sáng.

Nhưng kẹp ngay trong bộ sao đẹp đó là Kiếp, Phục, Hình, Diêu — bốn hung tinh này không phá danh, chúng phá thứ khác. Hình phá tình duyên. Diêu gây bất an trong hôn nhân. Kiếp và Phục thì kéo Thất Sát — vốn đã có bản chất mạnh bạo, khó kiềm — vào những chốn tiêu hao: ăn chơi, phóng túng, tiền vào rồi tiền ra theo lối không suy tính.

Danh vọng và tài hoa không bảo vệ người ta khỏi những vết nứt bên trong.

Ông ấy nổi tiếng từ rất trẻ. Nhưng nổi tiếng và hạnh phúc là hai hành trình đi trên hai con đường song song mà không gặp nhau — ít nhất là trong nhiều năm đầu đời.

Cuộc đời qua lăng kính lá số

Những ai theo dõi Elvis Phương từ thập niên 1960 đều biết: ông bước lên sân khấu như một người sinh ra để đứng đó. Giọng hát có chiều sâu bất thường với tuổi đời, phong thái tự nhiên mà không hề cố tình. Đó là phần Thanh Long và Hổ Cái làm việc — chúng cho ông hình tướng của một nghệ sĩ thực sự, không phải loại danh vọng mượn tạm.

Nhưng song song với đó, tình duyên đổ vỡ nhiều lần. Hôn nhân không giữ được. Những mối tình dài thì gãy, những mối ngắn thì không đi đến đâu. Hình Diêu trong cung Mệnh không nói trước với ai, nó chỉ xuất hiện đúng lúc người ta nghĩ mình đã yên.

Tiền bạc thì — ông Trần không biết, nhưng trong giới người hâm mộ cũ vẫn còn những câu chuyện kể về những năm Elvis Phương tiêu tiền như nước. Không phải vì ông keo kiệt hay ngu ngơ về tiền, mà vì Thất Sát khi bị Kiếp Phục lôi kéo thì không có điểm dừng tự nhiên. Ngôi sao ấy không biết đủ trong giai đoạn chưa trưởng thành mệnh lý.

Cung Thân của Elvis Phương rơi vào Phúc Đức, đóng tại Dần. Đây là một chi tiết thú vị. Thân cư Phúc Đức có nghĩa là phần lớn cuộc đời ông sống qua nội tâm và hưởng thụ, không phải qua tranh đấu bên ngoài. Lộc Hóa hội tại đây, cùng Mã hội Tham Vũ chiếu vào — số sống trong tiền bạc, tiền tự tìm đến chứ không phải tự mình đi tìm.

Nhưng có Liêm Trinh đồng cung. Liêm Trinh miếu vượng là Đào Hoa thứ hai — tiền vào nhiều, nhưng cũng ra nhiều, và ra theo đường bạn gái, theo đường tình cảm. Đó là cái giá của một ngôi sao vừa có Lộc vừa có Đào Hoa ở vị trí ấy.

Đến sau năm 32 tuổi, mọi thứ mới bắt đầu lắng. Không phải vì ông thay đổi tính cách, mà vì Thất Sát đã đủ tuổi để phát lực đúng nghĩa. Trung vận Thất Sát là trung vận của người lấy lại được chính mình.

Chiêm nghiệm — tài hoa và mệnh số không mâu thuẫn nhau

Ông Trần nhìn tôi chờ câu trả lời. Tôi đặt ly trà xuống.

"Ông ấy lận đận đúng theo lá số," tôi nói. "Nhưng cũng huy hoàng đúng theo lá số."

Ông Trần không nói gì, gật đầu rất khẽ.

Điều tôi muốn nói với ông Trần — nhưng đêm đó không nói hết — là: Thất Sát là tinh tú của người sống bằng bản năng và sức mạnh nội tại. Nó không giống Tử Phủ yên bình, không giống Thiên Đồng an nhàn. Nó cần va đập. Nó cần đi qua lửa mới biết mình là ai.

Những năm tháng tiêu hoang, những lần tình duyên tan vỡ, những buổi sáng không biết tiền đâu ra — tất cả điều đó không phải là thất bại của Elvis Phương. Đó là tiến trình của một lá số Thất Sát đang tự hoàn chỉnh mình.

Hình tướng nghệ sĩ ông có từ đầu. Nhưng chiều sâu trong giọng hát — cái khiến ông Trần vẫn ngồi nghe trong phòng trà Đài Bắc năm mươi năm sau — cái đó phải mua bằng những năm tháng lận đận ấy.

Lận đận và tài hoa đôi khi cùng một nguồn cội. Một lá số đủ sâu để tạo ra nghệ thuật thật thì thường cũng đủ sâu để tạo ra những vết thương thật.

Băng nhạc chạy đến cuối rồi dừng. Ông Trần đứng dậy, lật băng sang mặt B, ngồi xuống, rót thêm trà.

Giọng Elvis Phương lại cất lên.

Phòng trà vẫn im.

Linh Sơn

Đài Bắc, một đêm muộn