Hạn Mùi
Anh T. gập tờ giấy báo điểm lại, nhét vào túi áo, không nói gì.
Không khóc. Không đập bàn. Chỉ đứng dậy, ra khỏi phòng thi, đi bộ một mình dọc con đường sau trường đến tận tối mịt.
Năm đó T. hai mươi tuổi. Trượt đại học lần hai.
Cái tuổi hai mươi không yên
Tôi biết chuyện này mãi sau, khi T. đã là người khác — cầm tấm danh thiếp mới in chức vụ đầu tiên, ngồi trước mặt tôi với ly cà phê nguội ngắt.
"Hồi đó em nghĩ đời mình xong rồi," anh nói, cười nhẹ kiểu người đã qua chuyện lâu rồi mới dám cười. "Bố không nói gì mới sợ. Bố mà mắng còn đỡ hơn."
Tôi hỏi anh sinh năm nào, giờ nào. Anh đọc. Tôi lật lá số ra.
Năm anh hai mươi tuổi — năm trượt thi lần hai đó — là năm đầu tiên của đại hạn Mùi.
Anh không biết điều đó. Cũng không ai nói cho anh biết.
Mùi cung gì, hạn gì
Trong lá số T., Mùi là cung Quan Lộc.
Không phải ngẫu nhiên. Cung Quan Lộc là cung của sự nghiệp, công danh, đỗ đạt, tiếng tăm trong nghề — tất cả những thứ một người trẻ đang tìm kiếm khi cầm tờ đăng ký thi đại học trong tay. Và khi đại hạn đổ xuống đúng cung này, nghĩa là suốt mười năm tới, trời đất đang chĩa thẳng năng lượng vào một chỗ: xây.
Trong cung Mùi của T. có Tử Vi hội Thiên Phủ, hai ngôi sao đế vương và kho lẫm ngồi cạnh nhau. Cách cục đó trong Tử Vi Đẩu Số gọi là Tử Phủ đồng cung — hiếm, nặng, và khi được hạn đóng vào, nó không hỏi bạn có sẵn sàng không. Nó chỉ mở cửa.
Nhưng T. hai mươi tuổi đứng trước cánh cửa đó mà không thấy cửa đâu. Anh chỉ thấy tờ giấy báo điểm và đôi mắt im lặng của bố.
Hạn tốt không có nghĩa là dễ. Đôi khi nó bắt đầu bằng một cú vấp — để người ta biết mình đang chạy.
Từ bàn học đến danh thiếp đầu tiên
Năm sau T. thi lại, đỗ.
Không phải trường danh giá nhất, nhưng đủ. Anh vào ngành kỹ thuật, chọn vì bố muốn, ở lại vì anh thấy mình hiểu được nó theo cách kỳ lạ. Bốn năm đại học anh không phải sinh viên xuất sắc, không giải thưởng, không hội đoàn gì. Nhưng anh làm bài tập đúng hạn, không nợ môn nào, và có thói quen mà ít người cùng lứa có: anh hay hỏi tại sao, không chỉ hỏi làm thế nào.
Ra trường, anh vào một công ty kỹ thuật nhỏ ở Hà Nội. Lương tháng đầu anh không nhớ chính xác, chỉ nhớ là đủ trả tiền trọ và còn dư chút gửi về nhà.
Ba năm đầu không có gì đặc biệt để kể. Đi sớm về muộn, làm việc người khác không muốn làm, học những thứ không ai dạy mà phải tự mò.
Rồi đến năm thứ tư trong hạn Mùi — T. được cất nhắc lên vị trí trưởng nhóm dự án.
"Hôm in danh thiếp, em cứ nhìn mãi vào tên chức vụ," anh kể. "Không phải vì sung sướng. Mà vì không tin."
Tôi nghe và nhẩm lại trong đầu: năm đó vẫn còn trong đại hạn Mùi. Tử Phủ đồng cung, hội thêm Lộc Tồn từ cung hỗ chiếu — đó là năm hạn bắt đầu sinh trái, sau bao nhiêu năm âm thầm bén rễ.
Tôi đã xem nhiều lá số có đại hạn đóng vào cung Quan Lộc, đặc biệt khi cung đó có sao sáng. Có một điểm chung tôi nhận ra qua nhiều năm:
Người ta thường không thấy hạn này đang chạy cho đến khi nó gần hết.
Một người bạn học tôi quen ở Đài Bắc — con trai một gia đình làm ngành in ấn lâu đời ở Đại Đạo — cũng từng trải qua đại hạn vào cung Quan Lộc có Vũ Khúc Phá Quân. Anh ấy kể: suốt bảy năm đầu anh cảm giác mình chỉ đang chạy, không biết chạy về đâu. Đến năm thứ tám, một đơn hàng xuất khẩu lớn đột nhiên chạy qua tay anh, và từ đó công ty gia đình đổi hướng hoàn toàn. Anh bảo: "Tôi không làm gì khác đi. Chỉ là trời cho đúng lúc."
Trời cho đúng lúc. Tôi nghĩ cách anh nói đó vừa đúng vừa chưa đủ. Vì cái "đúng lúc" đó — chính là hạn.
Hạn không thay bạn làm việc. Hạn chỉ quyết định năm nào mồ hôi của bạn có giá hơn năm khác.
Chiêm nghiệm của người cầm số
Không phải hạn nào cũng cho phép xây.
Có những đại hạn dành để trả nợ — tiền bạc, tình cảm, hoặc những lỗi lầm từ mười năm trước vẫn còn theo. Có hạn dành để chịu đựng, dành để ẩn mình, dành để học bài học mà không có cách nào học theo cách nhẹ nhàng hơn.
Hạn Mùi của T. — Tử Phủ hội Lộc, đóng Quan Lộc — không phải hạn dễ gặp. Và khi gặp được, nó không chờ.
Tôi hay nói với những người trẻ đang trong hạn dựng xây mà không biết: mười năm này bạn gieo gì, mười năm sau bạn sống bằng đó. Không cần hoành tráng. Không cần hoàn hảo. Chỉ cần đừng ngừng tay — vì hạn đang đỡ phía sau, dù bạn có nhìn thấy hay không.
T. không biết mình đang được đỡ. Anh chỉ biết thi lại. Rồi đi học. Rồi đi làm. Rồi ở lại khi muốn bỏ.
Kết quả: một tấm danh thiếp, một chức vụ đầu tiên, một ngày ngồi trước tôi với ly cà phê nguội và nụ cười của người đã qua chuyện.
Tôi đặt lá số xuống, hỏi anh:
"T. có biết cái giai đoạn đó — từ hồi trượt thi đến hôm nhận danh thiếp — trong Tử Vi người ta gọi là hạn gì không?"
Anh nhìn tôi, lắc đầu.
Tôi lật tờ giấy sang phía anh, chỉ vào cung Mùi.
"Đại hạn Mùi. Mười năm. Anh vừa đi qua hết rồi."
Anh cầm tờ giấy, nhìn khá lâu. Không nói gì. Giống hệt cái cách anh gập tờ báo điểm ngày xưa — chỉ khác là lần này, ở cuối cái im lặng đó, anh gật đầu rất khẽ.
Như thể vừa hiểu ra mình đã được ai đó đi cùng, suốt từ đầu, mà không biết.
Tử Nguyên