Những Chỗ Hổng Tôi Không Lấp Được
Ông Chen gõ tay xuống bàn, nhìn tôi: "Tại sao ba đứa con tôi cùng một cha mà số khác nhau?"
Phòng trà ở Sheung Wan hôm đó vắng. Ngoài cửa sổ, xe điện leo dốc lên Hollywood Road, tiếng bánh sắt cọ ray vọng vào từng đợt. Ông Chen — chủ một chuỗi xưởng gia công kim hoàn ở Yuen Long — ngồi đối diện tôi với ba tờ giấy trải ra trên mặt bàn gỗ thấp. Ba lá số. Ba đứa con. Cùng một người cha, cùng bà mẹ, cùng ngôi nhà đó ở Tuen Mun.
Tôi cầm từng tờ lên. Ông nhìn tôi cầm, không nói gì thêm.
Câu hỏi của ông không khó để trả lời theo kiểu xuôi tai. Tôi có thể nói: khác giờ sinh, khác tháng, khác năm — nên cung mệnh khác, sao khác, cục khác. Hệ thống Tử Vi vốn cá nhân hóa từng người, đó là điểm mạnh của nó. Tôi có thể nói điều đó và ông Chen sẽ gật đầu, gọi thêm trà, và buổi chiều hôm đó sẽ kết thúc êm xuôi.
Nhưng tôi biết đó không phải điều ông hỏi thật sự.
Ông hỏi: tại sao cùng hoàn cảnh sống, cùng nền tảng gia đình, mà hệ thống lại cho ra ba bản phán quyết khác nhau như thể ba người xa lạ? Cái gì trong lá số nắm bắt được "gia đình Chen" — và cái gì bị bỏ sót?
Tôi đặt ba tờ giấy xuống. Rót thêm trà cho ông.
"Tôi trả lời được một phần," tôi nói. "Phần còn lại — tôi không biết."
Những Danh Từ Tôi Dùng Mà Chưa Hiểu Hết
Ở góc dưới mỗi lá số có ghi một chữ: Cục. Kim Tứ Cục. Thủy Nhị Cục. Hỏa Lục Cục.
Tôi dùng nó để an Tử Vi tinh, để xác định vòng Tràng Sinh. Ai học Tử Vi cũng làm vậy. Nhưng nếu ông Chen hỏi tôi: Cục là gì, thực chất nó đại diện cho điều gì trong đời người? — tôi sẽ lúng túng.
Một số sách giải thích theo hướng ngũ hành cơ thể, vận khí. Nhà nghiên cứu Lê Thanh Thái từng tính vòng Cục để ứng vào nửa cuộc đời sau — Kim Bạch Kim, Đại Hải Thủy — nhưng không chỉ rõ cách tính. Tử Vi Hàm Số có đề cập theo đường lối trung dung. Các sách khác hầu như im lặng.
Tôi dùng Cục như một người dùng bản đồ mà không biết ai vẽ nó, vẽ dựa trên khảo sát thực địa hay dựa trên ký ức.
Còn Nhật Nguyệt — Thái Dương và Thái Âm, biểu tượng cho cha và mẹ — thì sao? Các sách ghi rõ ràng: Thái Dương hãm địa, cha sớm mất. Thái Âm thất thế, mẹ gặp cảnh cô đơn. Tôi từng lấy sáu lá số của một gia đình quen. Ba lá có Thái Dương vượng, ba lá kia Thái Dương hãm. Tôi có dám căn cứ vào đó mà khẳng định cha họ chết trước không?
Không. Tôi không dám.
Vì sáu đứa đó cùng một người cha. Không thể nửa số cha sống, nửa số cha mất.
Khi một quy tắc không áp dụng được nhất quán cho cùng một thực tế, thì quy tắc đó đang nói về cái gì?
Câu hỏi đó tôi để ngỏ đã nhiều năm.
Giờ Sinh Và Chuyện Hai Xoáy
Ba đứa con ông Chen, đứa lớn nhất sinh 5 giờ sáng — dễ xác định. Đứa thứ hai sinh gần ranh giờ Tý-Sửu, mẹ nhớ không chắc, phải dùng thêm xoáy tóc để kiểm tra.
Đứa thứ ba có hai xoáy.
Tôi nghe nhiều thầy dạy: một xoáy bên phải là giờ lẻ, một xoáy ở giữa là giờ chẵn. Nhưng hai xoáy thì căn cứ vào đâu? Tôi hỏi nhiều người. Người thì nói lấy xoáy lớn hơn, người nói lấy xoáy mọc trước, người nói hai xoáy là cung mệnh đặc biệt. Không ai đưa ra được nguồn gốc của quy tắc mình đang dùng.
Đó không phải bất đồng học thuật. Đó là khoảng trống không có nền tảng.
Các Sao Này Từ Đâu Ra
Tôi nhìn xuống lá số đứa con trai lớn của ông Chen. Tử Vi, Phá Quân, Văn Xương, Hóa Kỵ, Thiên Hình, Quan Phù...
Một câu hỏi tôi nghĩ đến từ lần đầu học Tử Vi, nhưng lâu lắm rồi mới dám nhìn thẳng vào: những cái tên này từ đâu ra?
Có thuyết nói các sao Tử Vi là nhân vật trong Phong Thần Diễn Nghĩa — Tử Vi Đại Đế, Văn Khúc, Vũ Khúc, từng xuất hiện trên chiến trường thần thánh của Khương Tử Nha. Có thuyết nói đây là sao thật trên vòm trời, chiếu ảnh hưởng xuống hạ giới theo cơ chế thiên văn thực sự. Lại có thuyết nói Trần Đoàn — Hi Di tiên sinh, tổ sư của khoa Tử Vi — đã hư cấu một hệ thống sao tượng trưng, không gắn với thiên văn thực tế mà gắn với nguyên lý âm dương ngũ hành.
Ba thuyết. Không thuyết nào có bằng chứng đủ thuyết phục.
Và nếu các sao chỉ là tượng trưng, thì tại sao đắc miếu hãm địa của cùng một sao lại khác nhau giữa các sách? Thiên Lương miếu ở Tý theo sách này, lại bình thường ở Tý theo sách kia. Ai đúng? Căn cứ gì? Phải chăng mỗi thầy tổng hợp từ kinh nghiệm riêng rồi đưa ra bảng vị trí của mình, và học trò đời sau dùng lại mà không kiểm chứng?
Điều xuôi tai khác điều đúng. Tôi mất nhiều năm mới phân biệt được hai cái đó.
Điều Tôi Nói Thật Với Ông Chen
Trà nguội. Ông Chen vẫn nhìn tôi.
Tôi gấp ba lá số lại, đẩy về phía ông.
"Ba đứa con ông khác số vì giờ sinh, tháng sinh khác nhau. Điều đó hệ thống giải thích được — và tôi tin phần đó." Tôi dừng lại một chút. "Nhưng có những thứ hệ thống chưa giải thích được. Cục là gì, sao thật hay sao tượng trưng, tại sao sách này và sách kia dạy khác nhau về cùng một sao — tôi không có câu trả lời rõ ràng."
Ông Chen nhìn tôi một lúc. "Vậy ông học cái này để làm gì?"
Tôi cười. "Vì phần nó giải thích được, giải thích khá tốt. Nhưng tôi không muốn ông — hay bất kỳ ai — trả tiền cho sự chắc chắn giả tạo."
Ông gọi thêm một ấm trà. Không hỏi thêm câu nào về ba lá số. Chúng tôi ngồi thêm nửa tiếng nói về chuyện khác.
Tại Sao Tôi Chọn Nói Ra
Viết những điều này không phải vì tôi muốn hạ thấp Tử Vi Đẩu Số. Hệ thống này có chiều sâu thực sự — cấu trúc cung vị, tương tác giữa các sao, cách đọc đại hạn lưu niên khi hiệu chỉnh tốt, cho ra những nhận xét khiến người được xem ngồi im không nói được.
Nhưng chính vì nó có giá trị thật, nên nó xứng đáng được nhìn thẳng vào những chỗ hổng.
Cục chưa được giải thích đủ. Nhật Nguyệt không áp dụng được nhất quán cho cha mẹ. Giờ sinh hai xoáy không có quy tắc thống nhất. Nguồn gốc các sao còn tranh cãi. Đắc miếu hãm địa dị đồng giữa các sách mà không ai đưa ra được căn cứ cuối cùng.
Đây không phải danh sách tôi liệt kê để tấn công. Đây là danh sách tôi giữ trong đầu mỗi khi ngồi xuống trước một lá số — để nhắc mình rằng những gì tôi đọc được là suy luận có cơ sở, không phải sự thật tuyệt đối.
Thầy giỏi không phải người không có giới hạn. Thầy giỏi là người biết rõ giới hạn của mình nằm ở đâu.
Ông Chen đi về, ba lá số cầm trên tay. Tôi không biết ông nghĩ gì. Nhưng tôi không nói gì thêm những điều tôi không chắc chỉ để ông ra về hài lòng.
Tử Vi xứng đáng hơn thế. Và người ngồi trước tôi cũng vậy.
Thiên Ẩn