Ông Lưu Văn Tính — Một Nhân Sỹ Quốc Gia Chân Chính

Ông ngồi yên sau khi nghe phán quyết, không nói một lời — chỉ gật đầu nhẹ rồi hỏi tôi: "Vậy là đúng với số rồi phải không?"

Tôi không trả lời ngay. Tôi nhìn ông — người đàn ông sáu mươi mấy tuổi ngồi thẳng lưng trên chiếc ghế gỗ thấp trong quán trà ở Đại Đạo, Đài Bắc, hai tay đặt lên đầu gối, không run, không thở dài — và tôi nghĩ: đây không phải câu hỏi ông cần tôi xác nhận. Ông đã biết đáp án từ lâu.

Buổi chiều ông mang tờ giấy đến

Lần đầu gặp ông Tính là gần ba năm trước, vào một chiều tháng Mười, khi ánh nắng ở Đài Bắc vẫn còn ấm nhưng đã bắt đầu ngắn lại. Quán trà ấy nhỏ, nằm khuất sau một con hẻm gần ga Tín Nghĩa, loại quán mà người ta hay lui tới khi cần nói chuyện không muốn ai nghe.

Ông đến đúng giờ, đặt lên bàn một tờ giấy kẻ ngang ghi tay — ngày sinh, giờ sinh, nơi sinh — chữ viết rõ ràng từng nét, như thể ông đã chuẩn bị từ mấy ngày trước. Không có điện thoại lôi ra. Không có tài liệu nào khác. Chỉ mình tờ giấy đó.

"Tôi không cần biết tương lai," ông nói, giọng trầm nhưng không khẽ. "Tôi chỉ muốn biết — những gì tôi đã làm, có đúng hướng không."

Tôi lật tờ giấy lại, bắt đầu lập số.

Lá số của người gánh việc lớn

Mệnh Thiên Đồng tọa Dần, hội chiếu Thiên Lương từ Thân sang — đây vốn là cách cục của người mang tâm phục vụ, không phải kiểu phục vụ vì thiếu chọn lựa mà là phục vụ như một thiên mệnh đã được định sẵn từ khi còn chưa hiểu ra điều đó. Thiên Đồng nhu hòa nhưng bền, Thiên Lương cương trực nhưng cô — hai sao này khi đi cùng nhau không tạo ra cuộc đời hào quang, chúng tạo ra cuộc đời có trọng lượng.

Điều khiến tôi dừng lại lâu hơn là Khôi Việt đồng cung Mệnh — không phải đi lạc ở cung khác mà trực tiếp hội về Mệnh, đứng cùng Thiên Đồng như hai người bạn đường lâu năm. Khoa Lộc từ Quan Lộc chiếu về. Trong cổ thư, cách này được gọi là khoa danh cách — người có khả năng và tư cách để làm việc lớn cho tập thể, cho quốc gia, không phải cho riêng mình.

Nhưng tôi cũng thấy điều khác.

Đại vận trải qua hai mươi năm giữa đời — từ tứ tuần đến lục tuần — đi qua cung có Kình Đà giáp, Hỏa Linh tạp nhập. Đây không phải vận của người thuận buồm. Đây là vận của người đi ngược gió, tay không buông lái, miệng không kêu ca.

Số tốt không có nghĩa là đời dễ. Cách cục cao đôi khi chỉ có nghĩa là trời giao cho bạn bài toán khó hơn người thường.

Tôi đặt bút xuống, nhìn ông: "Ông làm trong khu vực nhà nước?"

Ông gật đầu. Không nói thêm.

Cuộc đời xác nhận lá số

Phần sau của buổi gặp, ông kể — không theo thứ tự, không như người muốn trình bày mà như người đang lẩm nhẩm lại cho chính mình nghe.

Ông từng là quan chức cấp trung, phụ trách một mảng chính sách liên quan đến phúc lợi cộng đồng tại một huyện ở phía Bắc Đài Loan. Hai lần ông từ chối cơ hội thăng tiến vì nhận ra rằng những vị trí đó sẽ yêu cầu ông ký vào những thứ ông không tin là đúng. Không phải ông không biết chi phí của sự từ chối đó là gì — ông biết rất rõ. Ông chỉ chọn trả.

"Nhiều người bảo tôi ngốc," ông nói, không có vẻ buồn, chỉ như đang nhận xét thời tiết. "Họ không sai. Nhưng tôi ngủ được."

Tiểu vận năm ông năm mươi tám — đúng vào lúc cung Thiên Di bị Địa Kiếp xung — ông bị điều chuyển sang một bộ phận không ai muốn đến, với lý do hành chính mà ai cũng hiểu thật ra là gì. Ông đi, không kháng cự, không giải thích với ai. Tiếp tục làm việc ở chỗ mới với cùng tiêu chuẩn như cũ.

Tôi nhìn lá số, nhìn ông, rồi nhìn lại lá số.

Cung Quan Lộc của ông có Thiên Lương hóa Khoa — đây là sao của người làm việc không cần ghi công, không cần được nhìn thấy. Không phải vì họ không xứng đáng được ghi nhận. Mà vì họ không làm vì điều đó.

Nhân sỹ thật — theo cách tôi hiểu qua nhiều năm ngồi với nhiều lá số — không phải người không bao giờ sai. Mà là người không lùi bước khỏi điều họ tin là đúng, dù biết sẽ thiệt thòi.

Phán quyết và câu hỏi cuối

Lần gặp thứ ba, ông đến sau khi một cuộc điều tra nội bộ kết luận rằng quyết định ông đưa ra mười hai năm trước — quyết định từng khiến ông bị điều chuyển — là đúng về mặt pháp lý và đúng về mặt chính sách. Muộn hơn một thập kỷ. Ông nghe xong, gật đầu, hỏi câu ấy.

"Vậy là đúng với số rồi phải không?"

Tôi nghĩ một lúc rồi nói: "Đúng. Nhưng không phải vì phán quyết xác nhận. Mà vì ông đã sống đúng với nó từ trước khi có phán quyết."

Ông nhìn tôi, không nói gì. Trong quán lúc ấy có tiếng nước sôi từ bếp phía sau, tiếng người ngoài đường Đại Đạo đi qua, tiếng một chiếc xe máy tăng tốc rồi mất dần.

Điều Tử Vi dạy tôi qua ông

Tôi đã xem nhiều lá số đẹp. Khôi Việt hội Mệnh không hiếm. Thiên Đồng Thiên Lương hóa Khoa không phải chỉ ông mới có. Nhưng không phải lá số nào có cách cục tốt cũng sinh ra người sống xứng với nó.

Nhiều người có cách tương tự — rồi dừng lại ở bước đầu tiên khi cái giá phải trả bắt đầu thật. Họ không tệ. Họ chỉ là người thường, chọn cách người thường chọn. Không có gì sai với điều đó.

Nhưng ông Tính thì không dừng.

Lá số chỉ là tấm gương — nó cho bạn thấy bạn có thể là ai. Người sống đúng với tấm gương đó mới là điều hiếm thật sự.

Ông rời quán lúc trời vừa tối. Khoác áo vào, đứng dậy, bắt tay tôi. Trước khi ra cửa, ông quay lại nói một câu, nhẹ như ông đang nói chuyện với chính mình:

"Cảm ơn chú. Lần này không phải vì số — mà vì có người ngồi nghe."

Tôi đứng nhìn theo bóng ông khuất sau cánh cửa quán trà, ra ngoài con hẻm nhỏ ở Đài Bắc, hòa vào dòng người chiều tối.

Tôi ngồi lại một mình, nhìn tờ lá số trên bàn.

Nghề này dạy tôi nhiều điều về mệnh lý. Nhưng những người như ông Tính dạy tôi điều mà không sách nào viết được: rằng phẩm cách của một con người không nằm ở chỗ họ được số trời phú cho gì — mà ở chỗ họ chọn làm gì với những gì được phú cho.

Tử Nguyên

Đài Bắc, tháng Mười