Ông này có thể nói là không thời

Ông H. gõ bàn, nói: "Tôi làm đúng hết mà sao vẫn thua?"

Tiếng gõ khô, đều, như người đang cố kiểm soát thứ gì đó bên trong sắp vỡ ra. Phòng trà nhỏ ở Sheung Wan, chiều muộn, khói trà Phổ Nhĩ lan nhẹ trên mặt bàn gỗ cũ. Bên ngoài cửa sổ, xe tải chạy rầm rầm trên Con Naught Road West, không ai nhìn vào, không ai để ý.

Tôi không trả lời ngay.

H. năm đó sáu mươi mốt tuổi. Công ty logistics ông gầy dựng từ đầu những năm chín mươi, từng có văn phòng trải qua ba thành phố. Cái hợp đồng vừa vuột mất — một đối tác Thượng Hải mà ông đã tốn mười tám tháng theo đuổi — không phải vì ông làm sai. Thật sự là không sai. Tôi biết vì tôi đã nghe ông kể từng bước. Quy trình chuẩn, giá cả hợp lý, quan hệ đủ chặt. Đối phương vẫn chọn chỗ khác, không lý do rõ ràng.

Những người xung quanh ông — trợ lý, đối tác, người thân — không ai nói thật. Họ gật đầu, an ủi, rồi nhìn đi chỗ khác.

Chỉ có lá số là không biết nói dối.

Lá số của người "không thời"

Tôi lấy tờ giấy ra, vẽ lại bố cục lá số H. cho ông nhìn.

Mệnh cục của H. không tệ. Không phải loại số hèn kém hay bạc mệnh gì. Chính tinh cư Mệnh sáng, Phụ Bật hội chiếu, Lộc Quyền đủ đầy. Nhìn tổng thể, đây là người có thực lực — ông gầy dựng được cơ nghiệp lớn trong ba mươi năm không phải ngẫu nhiên.

Nhưng có một thứ chắn ngang mà không phải ai cũng để ý.

Tuần Triệt.

Cung Quan Lộc của H. rơi vào vùng Triệt. Không phải nhẹ — mà là cái Triệt án ngữ ngay chính cung, khóa lại luồng khí xuất ra bên ngoài. Và đại vận giai đoạn này — từ năm ông năm mươi tám đến sáu mươi bảy — lại chạy thẳng vào vùng đó.

Tôi nói chậm: "Không phải ông làm sai. Là thời điểm nó không chịu mở ra cho ông."

Ông nhìn tôi, chưa tin hẳn, nhưng cũng chưa phản bác.

Trong Tử Vi, Tuần Triệt không phải sao xấu theo nghĩa thông thường. Nó không phá tan, không triệt tiêu tài năng. Nó giống như một cái cổng — cổng không khóa vĩnh viễn, nhưng trong một khoảng thời gian nhất định, dù bạn có chìa khóa thật, cũng không vào được. Sức lực tiêu hao vào cánh cửa không mở, thay vì đi đến đích.

Vận xấu không làm bạn thành kẻ tầm thường. Nó chỉ làm những gì bạn làm đúng cũng không sinh ra quả.

H. ngồi yên một lúc. Ngón tay không gõ nữa.

Không thời không phải kém tài

Cái điều tôi muốn nói rõ nhất với H. — và với bất kỳ ai đang trong hoàn cảnh tương tự — là đừng nhầm lẫn giữa tài thật và vận thật.

Tài là thứ ông có, đã chứng minh, và không ai lấy đi được. Ba mươi năm xây công ty từ không có gì không phải chuyện số đỏ. Đó là thực lực.

Nhưng vận — cụ thể là vận của một giai đoạn nhất định — nó không hỏi ý kiến tài năng của bạn. Nó đến và đi theo lịch của chính nó.

Trong Tử Vi có những lá số mà nhìn vào người ta hay nói: "Sao sáng, nhưng hạn tối." Tử Phủ Vũ Tướng hội cung, Lộc Quyền Khoa đủ bộ — nhìn vào ai cũng tấm tắc. Nhưng đại vận đi qua vùng Tuần, hoặc Kỵ Hình Không Kiếp tụ lại, thì ngay cả bộ sao đẹp đó cũng bị nghẽn. Không phát được. Nỗ lực tiêu ra không thu về được kết quả tương xứng.

Tôi từng xem số một người bạn ở Đài Bắc — anh làm thiết kế, tay nghề không ai bàn cãi, nhưng suốt bốn năm một đại vận liên tục trượt các hợp đồng lớn, toàn hụt ở vòng cuối. Anh tự nghi ngờ mình, bắt đầu hỏi xem có phải mình kém không. Không phải. Đến đại vận kế tiếp, chưa cần cố thêm gì, mọi thứ tự mở ra.

Khác biệt giữa "tôi kém" và "tôi chưa đúng thời" — cái nhận ra được sự khác biệt đó đáng giá hơn nhiều lần cố thêm.

Chờ thời hay buông tay?

H. hỏi tôi câu mà nhiều người cũng hỏi: "Vậy thì tôi phải làm gì? Ngồi chờ?"

Tôi lắc đầu.

Tử Vi không phải triết học buông tay. Nó không nói "vận xấu thì thôi, ở nhà uống trà." Nhưng nó có phân biệt hai thứ mà người đời thường gộp làm một: dưỡng sức và bỏ cuộc.

Khi biết mình đang ở giai đoạn Tuần Triệt chắn Quan Lộc, điều khôn ngoan không phải là ngừng làm việc. Mà là ngừng đổ tất cả vào những cửa đang bị chặn. Thay vào đó:

Củng cố nội bộ những gì đang vận hành tốt. Xây quan hệ không cần kết quả ngay. Học điều mình còn thiếu — không phải để dùng liền, mà để khi thời mở ra thì có sẵn vũ khí. Nghỉ ngơi thật sự, không phải nghỉ trong tội lỗi.

Người ta hay tưởng dưỡng sức là lãng phí. Nhưng con ngựa giỏi mà phi hết sức trước khi đến đường thẳng — nó cũng về sau.

Không phải lúc nào cố thêm cũng là dũng cảm. Đôi khi nhận ra "đây chưa phải lúc" mới là thứ khó nhất cần học.

Tôi nói với H.: "Ông còn một đại vận nữa sau cái này. Và cung Quan Lộc của ông, khi ra khỏi vùng Triệt, sẽ sáng hơn nhiều so với những gì ông đã thấy."

Lần đầu tiên ông không tranh luận

Trà đã nguội. Bên ngoài trời Hồng Kông bắt đầu tối, đèn đường Sheung Wan bật lên từng cái một.

H. nhìn tờ giấy lá số tôi vẽ. Nhìn khá lâu, không nói gì.

Rồi ông gật đầu.

Không phải cái gật đầu của người đang nhượng bộ cho xong. Mà là của người vừa đặt xuống được một thứ nặng mang quá lâu — cái câu hỏi "tôi sai ở đâu" mà không có đáp án nào thỏa đáng, vì thật ra không có chỗ sai nào để tìm.

Lần đầu tiên trong buổi chiều đó, ông không tranh luận nữa.

Tôi không biết sau đó H. có làm được điều ông muốn không. Tử Vi không cho tôi biết chắc điều đó, và tôi cũng không hứa hẹn. Nhưng có một thứ tôi tin: người hiểu được mình đang ở đâu trong dòng thời gian — người đó ít nhất sẽ không tự triệt mình bằng cách chiến đấu sai trận địa.

Đó, với tôi, đã là đủ giá trị của một buổi chiều phòng trà.

Tử Nguyên