Đi thăm nhà mấy ông thầy coi bói đời nay
Bà họ Trần đặt tờ giấy ghi giờ sinh của con gái lên bàn, tay run nhẹ — đám cưới còn ba tháng nữa.
Cái phòng khách ấy
Nhà thầy Vĩnh Tường nằm trong một con hẻm nhỏ ở Sham Shui Po, Hồng Kông, đoạn đường mà người ta hay gọi đùa là "phố mấy ông già biết chuyện." Tôi ghé vào một chiều thứ Tư, tháng trước, theo giới thiệu của người quen. Cửa không khóa. Có một tấm rèm bằng hạt gỗ treo ngang lối vào, kêu lách cách khi tôi bước qua.
Bên trong tối hơn ngoài đường một chút. Mùi trầm — không nặng kiểu chùa chiền, mà nhẹ, lâu ngày đã ngấm vào vách. Có ba người ngồi chờ: một ông trung niên mặc vest xám, đang nhìn điện thoại nhưng không gõ gì; một cô gái trạc hai mươi lăm, hai tay đặt trên đùi, ngón cái cứ xoay xoay chiếc nhẫn; và bà Trần.
Bà ngồi thẳng lưng, chiếc túi vải đặt gọn trên lòng. Nhìn kỹ thì thấy bà không đọc gì, không nhìn đâu — chỉ ngồi và chờ theo kiểu người đã quen với việc chờ đợi trong im lặng.
Tôi tìm được chỗ ngồi gần cửa sổ. Ngoài kia là mái nhà san sát nhau, cái ăng-ten cũ, một sợi dây phơi đồ chạy ngang. Tiếng Quảng Đông vọng lên từ tầng dưới, ai đó đang xem tin tức.
Bà Trần và tờ giấy nhỏ
Khi bà Trần được gọi vào, tôi nhìn thấy bà lấy từ trong túi ra một tờ giấy nhỏ — loại giấy xé từ quyển sổ tay, gấp tư. Bà đặt lên bàn bằng hai tay.
Thầy Vĩnh Tường khoảng ngoài sáu mươi, tóc bạc chải gọn. Ông không hỏi gì ngay, chỉ mở tờ giấy ra, nhìn, rồi bắt đầu an lá số. Tay ông viết, miệng không nói.
Bà Trần bắt đầu kể — con gái sắp lấy chồng, chàng rể làm nghề xây dựng, nhà ở Kowloon, gia đình bình thường, "nhìn thì tử tế lắm." Giọng bà dừng lại ở chữ nhìn thì, rồi tiếp: "Nhưng tôi không biết. Mẹ nào chẳng lo."
Thầy vẫn viết. Một lúc sau ông dừng lại. Im lặng kéo dài — không phải kiểu im lặng ngại ngùng, mà kiểu người đang đọc cái gì đó kỹ trước khi lên tiếng.
Bà Trần nhìn ông, hai tay siết nhẹ vào nhau.
Tử Vi nhìn thấy gì
Tôi không ngồi trong phòng đó, nhưng sau khi bà ra về, tôi hỏi thêm — một phần vì tò mò nghề, một phần vì nhìn mặt bà lúc bước ra, tôi không đọc được gì rõ.
Thầy Vĩnh Tường kể lại phần lá số với tôi theo kiểu tóm tắt. Cô gái sinh giờ Thìn, cung Phu Thê có Tử Phủ đồng cung, không xấu — nhưng có Không Kiếp xen vào, lại thêm Hỏa Tinh đồng độ. Một bộ sao nói lên rằng tình cảm không phải thiếu, mà dễ bị gián đoạn bởi những yếu tố bên ngoài: tiền bạc, áp lực công việc, hoặc một người thứ ba không nhất thiết là tình cảm — có thể chỉ là gia đình chồng can thiệp quá sâu.
Cung Phu Thê không chỉ nói về người bạn đời. Nó nói về môi trường của hôn nhân — cái khung mà hai người sẽ phải sống trong đó.
Thầy không phán "hôn nhân này sẽ gặp trắc trở." Ông nói: "Có những năm đầu sẽ cần sự kiên nhẫn. Cô ấy thuộc dạng người tự quyết — mà chồng lại cần được tôn trọng ý kiến. Hai cái này không mâu thuẫn, nhưng cần học cách nói chuyện với nhau."
Rồi ông hỏi ngược lại bà Trần: "Con gái bà có hay cãi lý với người thân không?"
Bà cười — lần đầu tiên từ lúc bước vào. "Từ nhỏ đã vậy."
Thầy giỏi hay thầy khéo
Tôi ngồi lại nói chuyện với thầy Vĩnh Tường thêm một lúc sau khi người khách cuối cùng về. Ông rót trà — loại trà đóng gói bình thường, không có gì cầu kỳ — rồi nói một câu mà tôi nghĩ mãi về sau:
"Người ta đến đây không phải để biết tương lai. Họ đến để có người ngồi cùng với nỗi lo của họ."
Tôi hỏi: "Thầy có bao giờ thấy lá số xấu mà không dám nói thật không?"
Ông im một chút. "Nói thật là nói cái gì? Lá số cho thấy xu hướng, không phải bản án. Nếu tôi nói sao này xấu, năm đó sẽ có tai họa — người ta về lo không ngủ được, rồi mọi chuyện xảy ra họ đều quy vào lời tôi. Cái đó là tôi hại người, không phải giúp người."
Ông tiếp: "Nhưng nếu tôi thấy nguy cơ mà giấu đi, chỉ nói toàn chuyện tốt cho người ta vui lòng — thì tôi đang bán kẹo, không phải xem số."
Ranh giới giữa thầy giỏi và thầy khéo nằm ở đó. Thầy khéo biết cách nói để người nghe hài lòng rời đi. Thầy giỏi biết cách nói để người nghe mang theo một cái gì đó có ích — dù lúc nghe xong chưa chắc đã thấy dễ chịu ngay.
Tôi đã ngồi trong nhiều phòng khách kiểu này, ở Đài Bắc, ở Ma Cao, ở Thượng Hải. Có những nơi mùi trầm nặng đến mức chóng mặt và câu đầu tiên thầy hỏi là "anh đến việc gì" nhưng thật ra đã biết câu trả lời từ trước vì người giới thiệu đã nhắn tin báo trước. Có những nơi đơn giản như nhà thầy Vĩnh Tường, không bày bộ, không rườm rà, chỉ có lá số và giọng người.
Cái người ta mang về từ hai nơi đó khác nhau hoàn toàn.
Từ nơi đầu tiên, họ mang về một danh sách điều phải làm để hóa giải. Từ nơi thứ hai, họ mang về một câu hỏi — và câu hỏi đó mới là thứ khiến họ ngồi lại suy nghĩ về chính mình.
Ra về
Bà Trần ra khỏi cửa trước tôi. Ngoài hẻm đã bắt đầu lên đèn — cái màu vàng nhạt của Hồng Kông buổi tối, pha lẫn mùi dầu ăn từ quán bên cạnh. Bà dừng lại buộc lại quai túi, rồi nhìn lên trời một giây.
Tôi hỏi: "Bà thấy thế nào?"
Bà quay sang tôi, suy nghĩ một chút, rồi nói:
"Thầy không nói gì tôi chưa biết. Nhưng nghe người khác nói ra thì khác."
Rồi bà đi vào dòng người trên phố, chiếc túi vải đong đưa nhẹ trên tay.
Thanh Hư