Ngồi nhà thì chết

Cô ấy đặt tách trà xuống, nhìn tôi và nói thẳng: "Thầy ơi, chồng em bảo em đi nhiều quá, nhưng em ngồi nhà thì em chết."

Trà thất nhỏ trên đường Direnler, quận Đại An, Đài Bắc. Buổi chiều tháng Mười, mưa lất phất ngoài kính. T.H. ngồi đối diện tôi, 34 tuổi, làm tư vấn thương hiệu tự do — cái nghề mà mỗi tuần cô có mặt ở ít nhất ba thành phố khác nhau. Đôi mắt cô không có vẻ gì của người van xin được thông cảm. Chỉ là mệt. Mệt vì phải giải thích điều mà cô cảm thấy rõ như ban ngày nhưng không ai chịu tin.

"Anh ấy không phải người xấu," cô tiếp, tay xoay nhẹ tách trà, "anh ấy chỉ không hiểu sao em lại cứ phải đi."

Tôi không trả lời ngay. Để câu hỏi đó nằm yên giữa chúng tôi một lúc, như làn khói trà lan ra rồi tan.

Lá số nói gì

Tôi lật tờ giấy in lá số của cô ra. Thiên Lương tọa Hợi tại cung Mệnh. Nhìn qua, người ít kinh nghiệm sẽ thấy ngay: Thiên Lương là sao thanh cao, phúc thọ, mang tính bảo hộ — không có gì đáng lo. Cô gái ngồi trước mặt tôi cũng toát ra cái vẻ đó. Kỹ lưỡng, tự chủ, không bốc đồng.

Nhưng tôi nhìn sang cung Thiên Di.

Thiên Mã đóng ở Tỵ, xung thẳng vào Hợi. Và ngay tại Tỵ đó, không phải chỉ có Mã — còn có Thiên Đồng.

Đây mới là đầu mối thật.

Thiên Đồng không phải sao của đam mê hay lãng mạn. Nó là sao của sự lưu động — tâm lý luôn tìm kiếm trạng thái mới, môi trường mới, kích thích mới. Khi nó ngồi chính tại cung Thiên Di — cung quản lý chuyện ra vào, đi lại, thế giới bên ngoài — rồi lại được Thiên Mã khuếch đại thêm, thì người mang lá số này mà ép ngồi yên một chỗ, không khác gì nhốt gió vào hộp.

Tôi hỏi cô: "Em có cảm giác mỗi lần về đến nhà, sau khoảng hai ngày là bắt đầu bứt rứt không?"

Cô nhìn tôi một giây, rồi gật. Chậm. Như người vừa được gọi tên chính xác sau bao lâu bị gọi nhầm.

Câu phú cổ và đời thật

Trong Tử Vi cổ có một câu phú mà mỗi lần nhắc đến, tôi đều phải ngừng lại một chút trước khi nói:

"Thiên Lương ngộ Mã, nữ mệnh tiện nhi khả dâm."

Tạm dịch: phụ nữ có Thiên Lương tại Mệnh mà gặp Thiên Mã thì thuộc hạng thấp kém, có thể dâm đãng.

Lần đầu đọc câu này, tôi gần như bật cười — không phải vì nó buồn cười, mà vì nó đau một cách thành thật đến mức không biết phản ứng sao. Câu chữ thẳng tắp, không cần che đậy, ghi lại nguyên si cách nhìn của một thời đại mà người phụ nữ ra khỏi cổng nhà nhiều hơn mức được cho phép là đã đủ để bị xét xử.

Nhưng cổ nhân không hoàn toàn sai về kỹ thuật. Họ đọc đúng tổ hợp sao: Thiên Lương tại Hợi, Thiên Đồng và Thiên Mã xung chiếu từ Tỵ. Họ quan sát đúng hiện tượng: người phụ nữ mang cấu hình này sẽ không chịu ngồi yên. Điều họ sai là phần kết luận — gán chữ "dâm" cho việc di chuyển, gán chữ "tiện" cho người không chịu ở trong khuôn.

Thời phong kiến, phụ nữ hay vắng nhà bị nhìn bằng một loại ánh mắt rất cụ thể. Cái ánh mắt đó đã viết nên câu phú.

Còn T.H. của tôi vắng nhà vì cô đang tư vấn rebranding cho một chuỗi bán lẻ ở Cao Hùng, rồi bay sang Singapore gặp khách, rồi về Đài Bắc họp nhóm. Cùng một cấu hình sao. Khác nhau hoàn toàn một thời đại.

Chiêm nghiệm của thầy già

Tôi không phán gì với cô.

Không nói "em hợp với công việc di chuyển." Không nói "chồng em cần thông cảm hơn." Không nói câu phú kia áp dụng hay không áp dụng.

Tôi chỉ hỏi: "Khi em ở nhà lâu, em khó chịu — nhưng em có biết điều gì khiến anh ấy khó chịu khi em không ở nhà không?"

Cô im lặng lâu hơn lần trước.

"Em chưa hỏi anh ấy điều đó," cô nói sau cùng. Giọng nhỏ hơn.

Đây là điều tôi học được sau nhiều năm ngồi với lá số người khác: mệnh lý không phải bản án, cũng không phải giấy miễn tội. Nó là một cái gương — nhưng gương chỉ cho thấy một mặt. Muốn thấy đủ, cần xoay.

Lá số của cô nói rõ cô cần di chuyển như cơ thể cần thở. Điều đó thật. Nhưng lá số của người chồng — tôi không có trong tay — cũng đang nói điều gì đó thật với anh ấy. Hai cái thật đó đang va vào nhau trong một căn hộ ở Đài Bắc, và không có câu phú nào của cổ nhân giải quyết được chuyện đó thay họ.

Mệnh lý cho ta biết con người vận hành theo cơ chế nào. Nhưng cơ chế không phải số phận — trừ khi ta chọn để nó là.

Tôi cũng muốn nói thêm về việc đọc lá số cho đúng: khi gặp tổ hợp Thiên Lương — Thiên Mã này ở nữ mệnh, đừng dừng lại ở câu phú. Hãy nhìn toàn bộ: cung Mệnh có thêm Hồng Loan, Đào Hoa, Mộc Dục không? Cung Thiên Di có thêm Hoa Cái, Tả Hữu không? Mỗi yếu tố thêm vào sẽ tô đậm hoặc làm nhạt đi tính chất di động của lá số. Đọc một câu phú mà không đọc cả con người xung quanh câu phú đó — chẳng khác gì xem một nét chữ rồi bảo mình hiểu cả bài thơ.

Chúng tôi ngồi thêm một chút. Trà nguội. Mưa vẫn còn ngoài kính.

Rồi cô đứng dậy, khoác áo, cảm ơn tôi bằng cái cúi đầu nhẹ theo kiểu người Đài — không nhiều lời, không ôm đồm. Bước ra cửa trà thất, cô hòa vào dòng người trên phố Direnler tấp nập chiều tan tầm. Ô dù màu xanh rêu của cô chìm vào trăm ô dù khác.

Tôi ngồi nhìn theo, tay cầm tách trà đã nguội.

Và tôi tự hỏi — người viết câu phú đó, ngồi trong phòng thư tịch ở đâu đó mấy trăm năm trước, có tưởng tượng được cảnh này không: một người phụ nữ bước ra một thành phố lớn, lá số trên tay tôi vẫn còn đó với đúng những ngôi sao ấy — nhưng cô không "tiện", không "dâm", chỉ đang đi về phía chỗ mình cần đến.

Thanh Hư

Đài Bắc, tháng Mười